Γιατί χρειαζόμαστε τις εντολές Terminal, τι είναι και ποιες είναι οι πιο χρήσιμες
Στην καθημερινή χρήση ενός υπολογιστή οι περισσότεροι βασιζόμαστε στο γραφικό περιβάλλον (παράθυρα, κουμπιά, μενού). Ωστόσο, πίσω από αυτό το περιβάλλον υπάρχει ένας πιο άμεσος και ισχυρός τρόπος επικοινωνίας με το λειτουργικό σύστημα: το Terminal και οι εντολές γραμμής εντολών (command line).
Τι είναι το Terminal;
Το Terminal είναι ένα πρόγραμμα που μας επιτρέπει να αλληλεπιδρούμε με το λειτουργικό σύστημα γράφοντας εντολές σε μορφή κειμένου.
Αντί να κάνουμε κλικ με το ποντίκι, δίνουμε οδηγίες απευθείας στο σύστημα.
Υπάρχει σε:
- Linux / macOS (Terminal, Bash, Zsh)
- Windows (Command Prompt, PowerShell, Windows Terminal)
Κάθε εντολή εκτελεί μια συγκεκριμένη λειτουργία, όπως:
- διαχείριση αρχείων
- εκτέλεση προγραμμάτων
- έλεγχος του συστήματος
- αυτοματοποίηση εργασιών
Γιατί χρειαζόμαστε τις εντολές Terminal;
1. Ταχύτητα και αποδοτικότητα
Με μία μόνο εντολή μπορούμε να κάνουμε πράγματα που στο γραφικό περιβάλλον απαιτούν πολλά βήματα.
Για παράδειγμα, η διαγραφή εκατοντάδων αρχείων γίνεται άμεσα με μία εντολή.
2. Πλήρης έλεγχος του συστήματος
Το Terminal δίνει πρόσβαση σε λειτουργίες που συχνά δεν υπάρχουν στο γραφικό περιβάλλον ή είναι κρυφές. Είναι απαραίτητο για:
- διαχειριστές συστημάτων
- προγραμματιστές
- μηχανικούς δικτύων
3. Αυτοματοποίηση
Με scripts μπορούμε να αυτοματοποιήσουμε επαναλαμβανόμενες εργασίες, όπως:
- αντίγραφα ασφαλείας
- εγκαταστάσεις προγραμμάτων
- καθαρισμό αρχείων
4. Εκμάθηση και κατανόηση
Η χρήση του Terminal βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα πώς λειτουργεί το λειτουργικό σύστημα «από μέσα».
Οι πιο συνηθισμένες και χρήσιμες εντολές (macOS)
ℹ️ Σημειώσεις
- Το sudo απαιτεί τον κωδικό του χρήστη.
- Οι εντολές είναι ίδιες με Unix/Linux (το macOS βασίζεται σε BSD).
- Σε macOS με Apple Silicon ή Intel λειτουργούν κανονικά.
Παρακάτω είναι μια συνοπτική αλλά πρακτική λίστα με βασικές εντολές Terminal στο macOS, ιδανική για αρχάριους αλλά και για καθημερινή χρήση 👇
📁 Πλοήγηση σε φακέλους
pwd
➡️ Δείχνει τον τρέχοντα φάκελο
ls
➡️ Λίστα αρχείων / φακέλων
ls -la
➡️ Αναλυτική λίστα (κρυφά αρχεία, δικαιώματα)
cd φάκελος
➡️ Μετακίνηση σε φάκελο
cd ..
➡️ Ένα επίπεδο πίσω
cd ~
➡️ Στον home φάκελο
📄 Διαχείριση αρχείων & φακέλων
touch αρχείο.txt
➡️ Δημιουργία αρχείου
mkdir φάκελος
➡️ Δημιουργία φακέλου
rm αρχείο.txt
➡️ Διαγραφή αρχείου
rm -r φάκελος
➡️ Διαγραφή φακέλου ⚠️ (χωρίς κάδο)
cp αρχείο1 αρχείο2
➡️ Αντιγραφή
mv παλιό νέο
➡️ Μετονομασία / μετακίνηση
🔍 Εύρεση & προβολή
cat αρχείο.txt
➡️ Προβολή περιεχομένου
less αρχείο.txt
➡️ Προβολή με κύλιση (q για έξοδο)
find . -name “*.txt”
➡️ Αναζήτηση αρχείων
grep “λέξη” αρχείο.txt
➡️ Αναζήτηση λέξης μέσα σε αρχείο
⚙️ Σύστημα & διεργασίες
top
➡️ Ενεργές διεργασίες (όπως το Activity Monitor)
ps aux
➡️ Όλες οι διεργασίες
kill PID
➡️ Τερματισμός διεργασίας
uptime
➡️ Πόση ώρα είναι ανοιχτό το σύστημα
🔐 Δικαιώματα & χρήστες
chmod +x αρχείο.sh
➡️ Εκτέλεση αρχείου
sudo εντολή
➡️ Εκτέλεση με δικαιώματα διαχειριστή
whoami
➡️ Τρέχων χρήστης
🌐 Δίκτυο
ifconfig
➡️ Πληροφορίες δικτύου
ping google.com
➡️ Έλεγχος σύνδεσης
netstat -rn
➡️ Routing table
🍎 Ειδικές εντολές macOS
open .
➡️ Άνοιγμα φακέλου στο Finder
open αρχείο.pdf
➡️ Άνοιγμα αρχείου με default app
defaults read
➡️ Ανάγνωση ρυθμίσεων macOS
say “Γεια σου”
➡️ Text-to-speech 😄
🧠 Χρήσιμα shortcuts
- Tab → αυτόματη συμπλήρωση
- ↑ / ↓ → προηγούμενες εντολές
- Ctrl + C → διακοπή εντολής
• • clear → καθαρισμός οθόνης
Συμπέρασμα
Το Terminal δεν είναι ξεπερασμένο ούτε «μόνο για ειδικούς». Είναι ένα ισχυρό εργαλείο που:
- αυξάνει την παραγωγικότητα
- προσφέρει έλεγχο και ευελιξία
- αποτελεί βασική δεξιότητα για όσους ασχολούνται με τεχνολογία
Ακόμα και η βασική γνώση μερικών εντολών μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στον τρόπο που χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή μας.