Η Ανατολική Αττική βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική τεχνολογική αλλαγή. Μια περιοχή που μέχρι σήμερα ήταν γνωστή κυρίως για το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», τις εμπορικές εγκαταστάσεις και την ταχεία οικιστική ανάπτυξη, φαίνεται ότι αποκτά πλέον έναν νέο ρόλο.

Τον ρόλο ενός σημαντικού κόμβου ψηφιακών υποδομών.

Τα τελευταία χρόνια μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και επενδυτικοί όμιλοι στρέφουν το ενδιαφέρον τους στην Ανατολική Αττική για την κατασκευή μεγάλων Data Centers. Ανάμεσα στις περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο είναι τα Σπάτα.

Ήδη υπάρχουν σημαντικά έργα σε εξέλιξη, ενώ ο ευρύτερος σχεδιασμός δείχνει ότι η περιοχή μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα σημεία ανάπτυξης ψηφιακών υποδομών στην Ελλάδα.

Αλλά τι σημαίνει πραγματικά αυτό για τα Σπάτα;

Θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας; Θα αυξηθεί η αξία της περιοχής; Υπάρχουν κίνδυνοι για την κατανάλωση ενέργειας και το περιβάλλον;

Ας δούμε αναλυτικά τι συμβαίνει.

Τι είναι ένα Data Center;

Πριν εξετάσουμε τα έργα που έρχονται στα Σπάτα, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι ακριβώς είναι ένα Data Center.

Ένα Data Center είναι ουσιαστικά μια μεγάλη εγκατάσταση γεμάτη από:

• servers
• συστήματα αποθήκευσης δεδομένων
• δικτυακό εξοπλισμό
• συστήματα ασφαλείας
• συστήματα ψύξης
• γεννήτριες
• συστήματα αδιάλειπτης παροχής ρεύματος

Μέσα σε αυτά τα κτίρια αποθηκεύονται και επεξεργάζονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων.

Τα Data Centers αποτελούν τη φυσική βάση του σύγχρονου Internet.

Κάθε φορά που:

• βλέπουμε μια σειρά στο Netflix
• ανεβάζουμε μια φωτογραφία στο Instagram
• χρησιμοποιούμε cloud storage
• κάνουμε online αγορές
• χρησιμοποιούμε υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης
• αποθηκεύουμε αρχεία στο cloud
• χρησιμοποιούμε Microsoft Azure ή άλλες cloud υπηρεσίες

κάπου στον κόσμο υπάρχει ένα Data Center που επεξεργάζεται αυτές τις πληροφορίες.

Με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η ανάγκη για τέτοιες εγκαταστάσεις αυξάνεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.

Η Microsoft και το Data Center ATH04 στα Σπάτα

Ένα από τα σημαντικότερα έργα που σχεδιάζονται στην περιοχή είναι το Data Center της Microsoft με την ονομασία ATH04.

Το έργο αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Microsoft για τη δημιουργία cloud υποδομών στην Ελλάδα.

Το συγκεκριμένο Data Center προβλέπεται να κατασκευαστεί στο Επιχειρηματικό Πάρκο Πέτρα Γιαλού – Βούλια – Προκαλήσι, στον Δήμο Σπάτων–Αρτέμιδος.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του έργου, η εγκατάσταση προβλέπεται να διαθέτει:

• συνολική ισχύ IT περίπου 19,2 MW
• δύο επιμέρους τμήματα των 9,6 MW
• συνολική εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύ περίπου 25 MW
• μεγάλη έκταση ανάπτυξης στο επιχειρηματικό πάρκο

Το ATH04 αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου συμπλέγματος Data Centers της Microsoft στην Ανατολική Αττική.

Αυτό σημαίνει ότι τα Σπάτα δεν αντιμετωπίζονται ως ένα μεμονωμένο σημείο εγκατάστασης, αλλά ως μέρος μιας μεγαλύτερης ψηφιακής υποδομής που περιλαμβάνει και άλλες περιοχές των Μεσογείων.

Ένα ακόμα μεγάλο Data Center βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή

Παράλληλα με τα σχέδια της Microsoft, στα Σπάτα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένα ακόμα μεγάλο έργο.

Η εταιρεία Ten Brinke, μέσω της τεχνικής της εταιρείας TenTec, κατασκευάζει νέο Data Center στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου στα Σπάτα.

Το έργο αναπτύσσεται σε οικόπεδο περίπου:

32.000 τετραγωνικών μέτρων

ενώ το ίδιο το κτίριο αναμένεται να καλύπτει περίπου:

10.000 έως 11.000 τετραγωνικά μέτρα

Η ολοκλήρωση του έργου έχει προγραμματιστεί για το 2026.

Το έργο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αποτελεί μία από τις πρώτες μεγάλες επενδύσεις Data Center που υλοποιούνται στην περιοχή των Σπάτων.

Γιατί επιλέγονται τα Σπάτα;

Η επιλογή των Σπάτων δεν είναι τυχαία.

Η περιοχή διαθέτει αρκετά χαρακτηριστικά που την κάνουν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για μεγάλες τεχνολογικές επενδύσεις.

1. Κοντά στο Διεθνές Αεροδρόμιο

Τα Σπάτα βρίσκονται δίπλα στο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας.

Αυτό προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε:

• μετακινήσεις προσωπικού
• πρόσβαση στελεχών
• διεθνείς συνεργασίες
• μεταφορά εξοπλισμού
• επιχειρηματικές δραστηριότητες

Για μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, η εύκολη πρόσβαση σε ένα διεθνές αεροδρόμιο αποτελεί σημαντικό παράγοντα.

2. Κοντά στην Αθήνα αλλά με διαθέσιμες εκτάσεις

Τα Σπάτα βρίσκονται σχετικά κοντά στο κέντρο της Αθήνας, αλλά διαθέτουν μεγαλύτερες διαθέσιμες εκτάσεις σε σχέση με τον πυκνοκατοικημένο αστικό ιστό.

Τα μεγάλα Data Centers απαιτούν:

• μεγάλες εκτάσεις
• ειδικές υποδομές
• ισχυρές ηλεκτρικές συνδέσεις
• πρόσβαση σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα

Οι περιοχές των Μεσογείων προσφέρουν αυτές τις δυνατότητες σε μεγαλύτερο βαθμό από το κέντρο της Αθήνας.

3. Ισχυρές τηλεπικοινωνιακές υποδομές

Τα Data Centers χρειάζονται εξαιρετικά γρήγορες συνδέσεις.

Η εγγύτητα με την Αθήνα και τις βασικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές της χώρας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.

Για μια εταιρεία cloud, δεν αρκεί να υπάρχει ένα μεγάλο κτίριο γεμάτο servers.

Πρέπει να υπάρχουν:

• οπτικές ίνες
• πολλαπλές δικτυακές συνδέσεις
• υψηλή διαθεσιμότητα
• εφεδρικά δίκτυα
• σύνδεση με διεθνή δίκτυα

Η Ανατολική Αττική βρίσκεται σε στρατηγική θέση για την ανάπτυξη τέτοιων υποδομών.

Μπορούν τα Σπάτα να γίνουν η νέα «Silicon Valley» της Ανατολικής Αττικής;

Η σύγκριση με τη Silicon Valley είναι φυσικά περισσότερο συμβολική.

Τα Σπάτα δεν πρόκειται ξαφνικά να μετατραπούν σε περιοχή γεμάτη startups και τεχνολογικά campus όπως η Καλιφόρνια.

Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό στοιχείο που δεν πρέπει να αγνοήσουμε.

Τα Data Centers μπορούν να λειτουργήσουν ως η βάση για την ανάπτυξη ενός μεγαλύτερου τεχνολογικού οικοσυστήματος.

Όταν σε μια περιοχή εγκαθίστανται μεγάλες ψηφιακές υποδομές, αυξάνεται το ενδιαφέρον για:

• εταιρείες τεχνολογίας
• cloud υπηρεσίες
• τηλεπικοινωνιακές εταιρείες
• εταιρείες cybersecurity
• μηχανικούς δικτύων
• ηλεκτρολόγους μηχανικούς
• εταιρείες κατασκευής
• εταιρείες ενέργειας
• παρόχους τεχνικής υποστήριξης

Με λίγα λόγια, ένα μεγάλο Data Center δεν είναι απλώς ένα κτίριο γεμάτο servers.

Μπορεί να δημιουργήσει γύρω του ένα ολόκληρο οικοσύστημα επιχειρήσεων.

Νέες θέσεις εργασίας

Ένα από τα μεγαλύτερα οφέλη που μπορεί να φέρει η ανάπτυξη Data Centers είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας.

Οι εγκαταστάσεις αυτές χρειάζονται εξειδικευμένο προσωπικό για:

• IT operations
• network engineering
• cybersecurity
• ηλεκτρολογικά συστήματα
• μηχανολογικά συστήματα
• συστήματα ψύξης
• συντήρηση
• φυσική ασφάλεια
• facility management

Σημαντικός αριθμός θέσεων εργασίας δημιουργείται επίσης κατά την περίοδο κατασκευής.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η Microsoft για τα Data Centers της στην Ελλάδα, η κατασκευή ενός νέου Data Center μπορεί να απαιτήσει εκατοντάδες εργαζόμενους στην περίοδο κορύφωσης των εργασιών, ενώ στη συνέχεια δημιουργούνται μόνιμες θέσεις για τη λειτουργία και τη συντήρηση της εγκατάστασης.

Θα ωφεληθούν οι τοπικές επιχειρήσεις;

Πιθανότατα ναι.

Η κατασκευή και λειτουργία μεγάλων Data Centers μπορεί να δημιουργήσει ζήτηση για τοπικές υπηρεσίες.

Για παράδειγμα:

• κατασκευαστικές εταιρείες
• ηλεκτρολόγοι
• τεχνικές εταιρείες
• εταιρείες ασφαλείας
• υπηρεσίες καθαρισμού
• εταιρείες συντήρησης
• προμηθευτές εξοπλισμού
• εταιρείες logistics
• ξενοδοχεία
• εστιατόρια

Κατά τη διάρκεια κατασκευής ενός μεγάλου έργου, εκατοντάδες εργαζόμενοι και συνεργάτες μπορεί να δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Αυτό δημιουργεί έμμεση οικονομική δραστηριότητα.

Η μεγάλη πρόκληση: Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο ζήτημα.

Τα Data Centers καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.

Ένα μεγάλο Data Center χρειάζεται ενέργεια όχι μόνο για τους servers.

Η ηλεκτρική κατανάλωση αφορά επίσης:

• συστήματα ψύξης
• δικτυακό εξοπλισμό
• συστήματα ασφαλείας
• εφεδρικές υποδομές
• UPS
• γεννήτριες
• συστήματα ελέγχου

Η ανάπτυξη πολλών μεγάλων Data Centers σε μια περιοχή δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για το ηλεκτρικό δίκτυο.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν σημαντικές επενδύσεις σε:

• υποσταθμούς
• γραμμές μεταφοράς
• νέες ενεργειακές υποδομές
• ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η ηλεκτρική υποδομή της περιοχής μπορεί να υποστηρίξει τη μεγάλη ανάπτυξη των Data Centers χωρίς να επηρεαστούν οι υπόλοιπες ανάγκες.

Τι γίνεται με την κατανάλωση νερού;

Ένα ακόμα ζήτημα αφορά τα συστήματα ψύξης.

Οι servers παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας.

Για αυτό τα Data Centers χρειάζονται εξελιγμένα συστήματα ψύξης.

Ανάλογα με τον σχεδιασμό της εγκατάστασης, μπορεί να χρησιμοποιούνται:

• αερόψυκτα συστήματα
• υδρόψυκτα συστήματα
• hybrid cooling
• free cooling

Η κατανάλωση νερού μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την τεχνολογία.

Για μια περιοχή όπως η Ανατολική Αττική, όπου η διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελεί σημαντικό ζήτημα, η περιβαλλοντική επίδραση των νέων εγκαταστάσεων θα πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά.

Υπάρχουν περιβαλλοντικοί κίνδυνοι;

Τα σύγχρονα Data Centers σχεδιάζονται με αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας και ενεργειακής απόδοσης.

Ωστόσο, κάθε μεγάλη βιομηχανική ή τεχνολογική εγκατάσταση δημιουργεί επιπτώσεις που πρέπει να εξετάζονται.

Οι βασικοί προβληματισμοί είναι:

• αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας
• πιθανή κατανάλωση νερού
• χρήση γεννητριών έκτακτης ανάγκης
• θόρυβος από συστήματα ψύξης
• αυξημένη κυκλοφορία κατά την κατασκευή
• αλλαγή στη χρήση γης

Για αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα έργα να συνοδεύονται από:

• περιβαλλοντικές μελέτες
• συστήματα περιορισμού θορύβου
• ενεργειακά αποδοτικές υποδομές
• χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπου είναι εφικτό
• σωστή διαχείριση υδάτινων πόρων

Η τεχνολογική ανάπτυξη δεν πρέπει να έρχεται σε σύγκρουση με την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει τη ζήτηση

Ένας από τους βασικούς λόγους που βλέπουμε σήμερα μια τεράστια επενδυτική δραστηριότητα στα Data Centers είναι η τεχνητή νοημοσύνη.

Οι σύγχρονες υπηρεσίες AI απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ.

Για να λειτουργήσουν μεγάλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρειάζονται:

• χιλιάδες GPUs
• εξειδικευμένοι servers
• υψηλές ταχύτητες δικτύου
• τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας
• προηγμένα συστήματα ψύξης

Η εποχή της AI μετατρέπει τα Data Centers σε μία από τις σημαντικότερες υποδομές του σύγχρονου κόσμου.

Όπως παλαιότερα η οικονομική ανάπτυξη βασιζόταν σε:

• λιμάνια
• εργοστάσια
• σιδηροδρόμους
• αυτοκινητόδρομους

σήμερα όλο και περισσότερο βασίζεται σε:

• data centers
• οπτικές ίνες
• cloud computing
• υποδομές AI

Η Ελλάδα θέλει να γίνει ψηφιακός κόμβος

Η ανάπτυξη Data Centers στα Σπάτα δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο.

Η Ελλάδα προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της ως ψηφιακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η γεωγραφική θέση της χώρας είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα σε:

• Ευρώπη
• Μέση Ανατολή
• Αφρική
• Ανατολική Μεσόγειο

Παράλληλα, νέες υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις και επενδύσεις σε cloud υποδομές αυξάνουν τη στρατηγική σημασία της χώρας.

Μεγάλες επενδύσεις από εταιρείες όπως η Microsoft και άλλους διεθνείς ομίλους δείχνουν ότι η ελληνική αγορά Data Centers εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης.

Τι μπορεί να αλλάξει στα Σπάτα τα επόμενα χρόνια;

Αν συνεχιστούν οι επενδύσεις, η περιοχή μπορεί να αλλάξει σημαντικά.

Πιθανές αλλαγές περιλαμβάνουν:

Περισσότερες τεχνολογικές εταιρείες

Η παρουσία μεγάλων Data Centers μπορεί να προσελκύσει εταιρείες που χρειάζονται γρήγορη πρόσβαση σε cloud υποδομές.

Νέες θέσεις εργασίας

Θα αυξηθεί η ζήτηση για:

• μηχανικούς
• τεχνικούς
• IT specialists
• ηλεκτρολόγους
• ειδικούς δικτύων

Ανάπτυξη ακινήτων

Οι μεγάλες επενδύσεις συχνά αυξάνουν το ενδιαφέρον για:

• επαγγελματικά ακίνητα
• αποθήκες
• γραφεία
• logistics

Βελτίωση υποδομών

Η ανάγκη για νέες εγκαταστάσεις μπορεί να οδηγήσει σε επενδύσεις σε:

• ηλεκτρικό δίκτυο
• τηλεπικοινωνίες
• δρόμους
• επιχειρηματικές υποδομές

Μπορούν οι κάτοικοι να επωφεληθούν;

Η απάντηση είναι ναι, αλλά όχι αυτόματα.

Για να υπάρξει πραγματικό όφελος για την τοπική κοινωνία χρειάζονται:

• προγράμματα εκπαίδευσης
• συνεργασία με σχολές και πανεπιστήμια
• κατάρτιση νέων σε τεχνολογικά επαγγέλματα
• προτεραιότητα στην τοπική απασχόληση όπου είναι δυνατό
• επενδύσεις στις τοπικές υποδομές

Τα Data Centers χρειάζονται εξειδικευμένο προσωπικό.

Αυτό μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για νέους ανθρώπους της περιοχής να εκπαιδευτούν σε επαγγέλματα όπως:

• cloud engineering
• cybersecurity
• network administration
• ηλεκτρολογικά συστήματα
• cooling systems
• critical infrastructure management

Το μεγάλο στοίχημα για τα Σπάτα

Τα Σπάτα βρίσκονται πιθανότατα στην αρχή μιας σημαντικής μεταμόρφωσης.

Η περιοχή έχει ήδη:

• το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας
• μεγάλες εμπορικές εγκαταστάσεις
• επιχειρηματικά πάρκα
• πρόσβαση σε μεγάλους οδικούς άξονες

Τώρα προστίθεται ένας ακόμα σημαντικός τομέας:

οι ψηφιακές υποδομές.

Η παρουσία μεγάλων Data Centers μπορεί να μετατρέψει την περιοχή σε ένα σημαντικό τεχνολογικό σημείο της Αττικής.

Το στοίχημα όμως δεν είναι απλώς να κατασκευαστούν περισσότερα κτίρια.

Το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα που θα προσφέρει:

• νέες θέσεις εργασίας
• τεχνολογική ανάπτυξη
• καλύτερες υποδομές
• επενδύσεις στην εκπαίδευση
• οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία

χωρίς να δημιουργούνται υπερβολικές πιέσεις στο περιβάλλον και στις ενεργειακές υποδομές.

Συμπέρασμα

Τα Σπάτα φαίνεται ότι μπαίνουν δυναμικά στον χάρτη των Data Centers.

Με έργα όπως το Data Center της Microsoft ATH04 και την εγκατάσταση που βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή από την Ten Brinke και την TenTec, η περιοχή αποκτά σημαντικό ρόλο στη νέα ψηφιακή οικονομία της Ελλάδας.

Η ανάπτυξη αυτή μπορεί να φέρει:

• νέες επενδύσεις
• νέες θέσεις εργασίας
• τεχνολογικές εταιρείες
• καλύτερες υποδομές
• μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα

Ταυτόχρονα όμως δημιουργεί και σημαντικές προκλήσεις.

Η κατανάλωση ενέργειας, η χρήση φυσικών πόρων και η πίεση στις τοπικές υποδομές είναι ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με σοβαρό σχεδιασμό.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Ανατολική Αττική αλλάζει.

Και τα Σπάτα φαίνεται ότι βρίσκονται στο κέντρο αυτής της αλλαγής.

Ίσως δεν γίνουν η «Silicon Valley της Ελλάδας» με την κυριολεκτική έννοια.

Όμως υπάρχει μια πραγματική πιθανότητα να εξελιχθούν σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους ψηφιακών υποδομών της χώρας.

Η επόμενη μεγάλη επένδυση στην περιοχή ίσως να μην είναι ένα εμπορικό κέντρο, ένα ξενοδοχείο ή ένα νέο συγκρότημα κατοικιών.

Ίσως να είναι ένα Data Center που θα εξυπηρετεί εκατομμύρια χρήστες σε ολόκληρη την Ευρώπη.