Πώς να φτιάξεις NAS με έναν παλιό υπολογιστή (Δωρεάν & Βήμα-Βήμα)

Αν έχεις έναν παλιό υπολογιστή που κάθεται, μπορείς να τον μετατρέψεις σε NAS (Network Attached Storage) — δηλαδή σε έναν κεντρικό αποθηκευτικό χώρο για αρχεία, backup, ταινίες και πολλά άλλα, προσβάσιμο από όλες τις συσκευές σου.

Παρακάτω θα βρεις έναν πλήρη οδηγό, από τις προϋποθέσεις μέχρι την εγκατάσταση και τη ρύθμιση.

🔧 Τι είναι το NAS και γιατί να το φτιάξεις

Ένα NAS είναι ουσιαστικά ένας μικρός server στο σπίτι σου που:

• Αποθηκεύει αρχεία (φωτογραφίες, βίντεο, backup)
• Κάνει streaming (π.χ. ταινίες σε TV)
• Δουλεύει 24/7
• Πρόσβαση από κινητό, laptop, tablet

✅ Προϋποθέσεις (Hardware)

Δεν χρειάζεσαι κάτι ιδιαίτερο:

Ελάχιστα:

• CPU: Οποιοσδήποτε διπύρηνος (π.χ. Core 2 Duo και πάνω)
• RAM: 2GB (ιδανικά 4GB+)
• Δίσκος:
  • 1 HDD (τουλάχιστον)
  • Ιδανικά 2+ για RAID (ασφάλεια δεδομένων)
• Δίκτυο: Ethernet (όχι WiFi για server)
• USB stick (8GB+) για εγκατάσταση

Προαιρετικά αλλά χρήσιμα:

• SSD για το λειτουργικό
• Πολλαπλοί HDD για RAID
• UPS (για προστασία από διακοπές ρεύματος)

🧠 Επιλογή Δωρεάν Λειτουργικού (NAS OS)

Τα πιο δημοφιλή δωρεάν:

1. TrueNAS Core

• Πολύ ισχυρό
• Ιδανικό για advanced χρήστες
• Υποστηρίζει ZFS

2. OpenMediaVault (Προτείνεται για αρχάριους)

• Ελαφρύ και εύκολο
• Web interface
• Plugins (Docker, Plex κ.λπ.)

👉 Σε αυτόν τον οδηγό θα χρησιμοποιήσουμε OpenMediaVault

📥 Βήμα 1: Κατέβασε το OpenMediaVault

1. Πήγαινε στο site του OpenMediaVault
2. Κατέβασε το ISO αρχείο
3. Κατέβασε πρόγραμμα για bootable USB:
   • Rufus (Windows)

💽 Βήμα 2: Φτιάξε Bootable USB

1. Βάλε το USB
2. Άνοιξε Rufus
3. Επίλεξε:
   • ISO file
   • USB device
4. Πάτα Start

💻 Βήμα 3: Εγκατάσταση στον παλιό υπολογιστή

1. Βάλε το USB στον παλιό υπολογιστή
2. Μπες στο BIOS
3. Κάνε boot από USB
4. Ξεκίνα εγκατάσταση

Κατά την εγκατάσταση:

• Διάλεξε δίσκο (καλύτερα SSD αν έχεις)
• Βάλε:
  • hostname (π.χ. nas-home)
  • password
• Περίμενε να ολοκληρωθεί

🌐 Βήμα 4: Πρόσβαση στο NAS

Μετά την εγκατάσταση:

1. Το σύστημα θα σου δείξει IP (π.χ. 192.168.1.50)
2. Από άλλο υπολογιστή άνοιξε browser:http://192.168.1.50

Default login:

• user: admin
• password: openmediavault

⚙️ Βήμα 5: Ρύθμιση Δίσκων

1. Πήγαινε:
   Storage → Disks
2. Κάνε mount τους δίσκους
3. Δημιούργησε filesystem:
   • EXT4 (εύκολο)
   • ή ZFS (advanced)

📁 Βήμα 6: Δημιουργία Shared Folders

1. Storage → Shared Folders
2. Create:
   • Όνομα (π.χ. Movies, Backup)
   • Δίσκος
3. Save

🔐 Βήμα 7: Δικαιώματα Χρηστών

1. Access Rights Management → Users
2. Δημιούργησε χρήστες
3. Όρισε permissions στους φακέλους

🔗 Βήμα 8: Πρόσβαση από Windows / Mac

Ενεργοποίηση SMB (Windows Sharing):

1. Services → SMB/CIFS
2. Enable
3. Shares → Add

Σύνδεση:

• Windows:\\192.168.1.50
• Mac:smb://192.168.1.50

🎬 Βήμα 9 (Προαιρετικό): Media Server

Μπορείς να εγκαταστήσεις:

• Plex
• Jellyfin

Μέσω Docker (plugin στο OpenMediaVault)

🔄 Βήμα 10: Backup & RAID

RAID επιλογές:

• RAID 1 (mirror) → ασφάλεια
• RAID 0 → ταχύτητα (όχι ασφαλές)

⚠️ RAID ≠ Backup
Κράτα backup και αλλού (εξωτερικός δίσκος ή cloud)

⚡ Συμβουλές για καλύτερη λειτουργία

• Κράτα το NAS ενσύρματο (Ethernet)
• Βάλε static IP
• Χρησιμοποίησε SSD για OS
• Έλεγχε θερμοκρασίες δίσκων
• Κάνε updates

🚀 Τι μπορείς να κάνεις μετά

• Cloud τύπου Google Drive (Nextcloud)
• Αυτόματα backup από κινητό
• Torrent client
• Home server

🧾 Συμπέρασμα

Με έναν παλιό υπολογιστή και δωρεάν software μπορείς να στήσεις ένα πλήρες NAS που:

• Αντικαθιστά cloud υπηρεσίες
• Σου δίνει πλήρη έλεγχο
• Κοστίζει σχεδόν μηδέν